Bij de jaarresultaten van Fost Plus en Valipac valt op dat er twee berekeningsmethoden zijn.
Voor de recyclage in tonnen en percenten en de nuttige toepassing, zijn er aparte kolommen met verschillende cijfers. Er wordt een ‘oude’ en een ‘nieuwe’ berekeningsmethode vermeld.
Sinds het aangiftejaar 2020 ligt een wijziging van de berekeningsmethode voor de Europese recyclagedoelstellingen aan de oorsprong van deze dubbele cijfers. Dit zijn de recyclagecijfers die België en de andere Europese lidstaten moeten halen. Het is belangrijk dat deze cijfers door alle landen van Europa op dezelfde manier berekend worden.
De globale resultaten van België worden berekend volgens een Europese berekeningsmethode. Deze werd vanaf 2020 volledig vernieuwd. De oude Europese berekeningsmethode gold tot en met (de cijfers van) 2019. De nieuwe Europese berekeningsmethode geldt vanaf (de cijfers voor) 2020.
Voor de berekening van de globale Belgische cijfers werd en wordt, zonder enige aanpassing, uitsluitend de geldende Europese berekeningswijze gebruikt. U vindt deze cijfers verder in dit hoofdstuk (punt 5.4).
De berekeningsmethode voor de Europese recyclagedoelstellingen is dus vanaf 2020 veranderd. De IVC heeft ervoor gekozen om vanaf 2020 ook de interne Belgische berekeningsmethode van de resultaten van de erkende organismen Fost Plus en Valipac aan te passen aan een aantal principes uit de nieuwe Europese berekeningsmethode voor de Europese recyclagedoelstellingen. Dit is de zogenaamde ‘nieuwe’ berekeningsmethode van de resultaten van Fost Plus en Valipac.
Hoe moet u die ‘oude’ en ‘nieuwe’ berekeningsmethodes begrijpen?
De oude is vrijwel dezelfde als vroeger (tot en met 2019), maar omvat toch al een paar aanpassingen aan de nieuwe Europese berekeningsmethode voor de resultaten van de Lidstaten. De nieuwe methode is zo veel als mogelijk aangepast aan de principes van de nieuwe Europese berekeningsmethode. In de toekomst zal alleen deze laatste blijven bestaan. Om de historische evolutie van de cijfers te laten zien, worden de ‘oude’ en ‘nieuwe’ cijfers voorlopig nog allebei getoond.
Er worden, conform de Europese berekeningsmethode, correcties op tonnages (productresten, vochttoename in papier/karton…) doorgevoerd. Voor een deel van de resultaten van Valipac zijn deze correcties niet nodig omdat er met ‘leeggewichten’ geteld wordt.
Voor metalen, gerecupereerd uit schroot, wordt een nieuwe Europese formule toegepast. Die is strenger dan de oude formule, die trouwens vergelijkbaar was met die van de buurlanden. De nieuwe Europese formule wordt overigens ook in de ‘oude’ berekeningsmethode voor de resultaten van de Erkende Organismen toegepast.
Drankkartons worden in materialen opgesplitst. Metalen zijn nu opgedeeld in ferrometalen en aluminium.
Verder voorziet de Europese berekeningsmethode een nieuw meet- en rekenpunt, maar dit heeft vrij weinig impact op de Belgische cijfers: sorteerresidu’s werden nooit meegeteld bij de resultaten en de uitgesorteerde stromen hebben een grote zuiverheid, waardoor ze niet meer verder moeten uitgesorteerd worden bij de recycleurs.
De aparte berekeningsmethodes (enerzijds voor de resultaten van de erkende organismen Fost Plus en Valipac en anderzijds voor de globale Belgische resultaten) zullen altijd blijven bestaan, want ze hebben elk verschillende doelstellingen.
Door de specifieke berekeningswijze van de Europese cijfers zijn de globale Belgische resultaten niet te vergelijken met de resultaten van de erkende organismen en de individuele verpakkingsverantwoordelijken. De cijfers die België moet rapporteren aan Eurostat (de Europese Commissie) zijn niet louter de som van de eenmalige verpakkingen die op de markt gebracht en gerecycleerd worden door de erkende organismen en de individuele verpakkingsverantwoordelijken. De cijfers houden ook rekening met freeriders, parallelle import (import door particulieren) en dergelijke. Daarenboven worden ook de voor de eerste keer op de markt gebrachte en de uit omloop genomen herbruikbare verpakkingen toegevoegd.
De nieuwe Europese berekeningsmethode werd integraal toegepast.
(1) Geplafonneerd tot de totale hoeveelheid die door de leden op de markt werd gebracht.
(2) Percentage waarbij geen rekening wordt gehouden met metalen verpakkingen die afkomstig zijn uit het schroot van de afvalverwerkingsinstallaties.
De IVC heeft de referentiekosten voor het jaar 2022 als volgt bepaald:
De IVC heeft de referentiekosten voor het jaar 2023 als volgt bepaald:
Voor een gedetailleerd overzicht van deze referentiekosten en voor meer informatie over de berekeningsmethode, verwijzen we graag naar de technische fiche op www.ivcie.be.
(1) In hoofdstuk 5.4 van ons Activiteitenverslag 2020 was het cijfer voor de ’totale recyclage’ voor het jaar 2019 verkeerd berekend. In deze grafiek wordt het correcte percentage weergegeven.
(2) De recyclagecijfers voor het aangiftejaar 2020 zijn gedaald door de nieuwe Europese berekeningsmethode voor de recyclage en door de verbeterde inschatting van de totale Belgische markt. De percentages vanaf 2020 zijn dan ook slechts beperkt vergelijkbaar met de percentages van de voorgaande jaren. De daling van de recyclagepercentages voor plastic wordt deels gecompenseerd door, voor wat betreft de huishoudelijke plastic verpakkingen, de invoering van de nieuwe blauwe zak (alle plastic verpakkingen in plaats van enkel de flessen en flacons) en door, voor wat betreft de bedrijfsmatige plastic verpakkingen, de verbeterde verificatie van de recyclage buiten de EU.
(3) Vanaf het aangiftejaar 2020 wordt de stroom metalen (totaal) opgesplitst in enerzijds een fractie ferrometalen en anderzijds een fractie aluminium.
(4) Vanaf het aangiftejaar 2020 worden in de rapportage aan Europa de drankkartons opgesplitst in 2 fracties, waarvoor de recyclage apart moet worden aangetoond: papier/karton (toegevoegd aan het totale papier/karton) en PolyAl (toegevoegd aan het totale plastic). In deze grafiek worden de stromen papier/karton en plastic evenwel exclusief de drankkartons weergegeven om de vergelijking met de historische cijfers toe te laten, en worden de drankkartons, zoals in de voorgaande jaren, als een apart materiaal weergegeven. Voor 2020 is er een scherpe daling omdat de PolyAl-fractie in 2020 niet gerecycleerd werd. Voor 2021 is er opnieuw een toename omdat een deel van de PolyAl-fractie gerecycleerd werd.